Achtergrondverhaal

‘Er is hier zoveel moois, ik zorg alleen dat het blijft stromen’

Cultuur Oost vroeg zes wethouders waar hun culturele hart sneller van gaat kloppen. En hoe ze dat vormgeven in hun gemeente.

Deel 5: Culemborg

culemborg kopie

wethouder Joost Reus

Wethouder Joost Reus prijst zichzelf gelukkig.
In Culemborg wemelt het van de culturele initiatieven. En loopt iets minder goed? Dan zetten inwoners zelf de schouders eronder. Logisch dus dat hij alle cultuursubsidies onderbracht in een fonds dat burgers zelf besturen. ‘Ik zorg vooral dat de randvoorwaarden op orde zijn.’

Zo’n vijf jaar geleden was het in Culemborg – net als in veel andere gemeenten – financieel krap. De gemeente bezuinigde daarom bijvoorbeeld flink op de muziekschool. En toen gebeurde er iets bijzonders. Ouders en docenten zeiden: dan doen we het zelf wel. Ze richtten Kunst Educatie Culemborg op, een vereniging waarvan ook de docenten lid zijn, en waarvoor ze op zzp-basis werken. . Reus: ‘En dat loopt heel goed. Sterker nog, er worden meer mensen bereikt dan voor die tijd. Zo’n tweeduizend inmiddels. Kinderen én volwassenen. Leraren denken meer na over marketing en welk aanbod aanspreekt. Het wordt er dynamischer van.’

Allemaal vrijwilligers

Het theater, zelfde verhaal. De gemeente bezuinigde tweeënhalve ton en inwoners wilden dat het theater bleef. Dus tuigden ze een team van ruim zestig vrijwilligers op waarmee ze het theater runnen. Alleen de zakelijk leider was in dienst. Zo zijn er legio voorbeelden van culturele evenementen die door inwoners zelf geïnitieerd en uitgevoerd worden. Van een bluesfestival tot het festival LEK-art. En met drie theaters – De Franse school, broedplaats de Gelderlandfabriek en een particulier theater Aan de slag, is Culemborg rijk bedeeld.
De gemeente schept de randvoorwaarden. Reus: ‘Van de tweeënhalve ton die we bezuinigden op het theater hebben we anderhalve ton ondergebracht in een cultuurfonds en dat later nog aangevuld met een halve ton subsidie voor amateurkunst. Dat fonds wordt bestuurd door inwoners. Iedereen die een idee heeft voor een cultureel initiatief kan een subsidieaanvraag indienen. Wij bemoeien ons daar verder niet mee. Dat past bij de visie dat we zo veel mogelijk bij de bevolking zelf laten. Natuurlijk legt het fonds verantwoording af, en twee keer per jaar gaan we om de tafel om te praten over de grote lijn. Het gaat dan over vragen als: wat doen we met beeldende kunst én hoe betrekken we nieuwe doelgroepen bij cultuur?’

Turkse ziel

Vooral dat laatste is nog wel een uitdaging. Reus: ‘We bereiken nu vooral autochtone, oudere hoogopgeleide mensen. Voor jongeren hebben we een uitgebreid cultuureducatieprogramma, maar we willen natuurlijk ook graag dat ze búíten school met cultuur in aanraking komen. Datzelfde geldt voor mensen van buitenlandse afkomst. We wijzen op de mogelijkheden van het fonds, en stimuleren hen er gebruik van te maken.’ En ook hier ziet Reus de kracht van Culemborg. ‘Er kwam in onze stad een dominee wonen die de Roos van Culemborg oprichtte. Die organiseren allerlei avonden en voorstellingen, bijvoorbeeld over de Turkse ziel, of over de Molukse gemeenschap. Zonder entreeprijs, er gaat gewoon een hoed rond. En op die avonden komen wél mensen van buitenlandse afkomst af. Dat faciliteren we graag via het fonds.’
Inmiddels geeft de gemeente weer net zoveel geld uit aan cultuur als voor 2013. En krijgt het theater De Franse School een exploitatiebudget voor professionals op het gebied van boekhouding en techniek. ‘Er is hier zo veel moois. Ik hoef niet te initiëren. Ik moet gewoon zorgen dat wat stroomt, blijft stromen.’

 

Marieke van de Geyn

Door

Marieke van de Geyn

Met culturele instellingen, kunstenaars, basisscholen en gemeenten maak ik langetermijnafspraken over cultuureducatie in het onderwijs, die we vastleggen in een Convenant cultuureducatie.

Stel een vraag