Inzet van de NPO-gelden

Door

Willem Claassen

De coronamaatregelen hebben een grote impact op het onderwijs. Daarom maakte de overheid in het voorjaar van 2021 een flinke som geld vrij om te investeren in het welbevinden van leerlingen. De gelden van dit Nationaal Programma Onderwijs (NPO) kunnen scholen onder meer inzetten voor cultuureducatie. Roelinka Schouwstra, teamleider bij cultuurpunt Cultuurkust, en Marieke Westerbroek, icc’er op de Da Costaschool in Elspeet, vertellen wat de regeling voor hen betekent.

abacus-mathematics-addition-subtraction-1019470

'De NPO-gelden zorgen ervoor dat je in de klas veel meer kunt doen.'

Sociaal-emotionele ontwikkeling

Toen de NPO-gelden beschikbaar kwamen, stuurde Cultuurkust een mail naar alle scholen in de regio Noordwest-Veluwe. Hierin werd verwezen naar een document van de rijksoverheid waaruit blijkt dat de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen door de lockdowns achterop is geraakt. Een van de conclusies was dat cultuureducatie juist hier een rol in kan spelen.
“Een schooldirecteur reageerde meteen en wilde met ons in gesprek”, vertelt Roelinka. “Hij zag in de onderbouw opmerkelijk genoeg een toename van taal- en leesvaardigheid. Misschien omdat ouders in de lockdowns veel met de kinderen hebben gelezen. Maar hij zag ook dat de sociale interactie, zoals het samen spelen en samenwerken, achterliep.”
Marieke herkent dit wel. “Leerlingen zijn veel thuis geweest, veel alleen en veel op zichzelf. Dat merk je aan ze. Daarom is het goed om te kijken wat we ze nu extra kunnen bieden. Dat moet iets zijn wat we sowieso belangrijk vinden en wat ze nodig hebben. Bij ons is dat samen dingen doen, samenwerken. Daar past cultuureducatie goed bij.” 

‘Kunst en cultuur is een goed middel om de sociaal-emotionele achterstand in te halen’ 

Willekeurige duo’s

Bij de Da Costaschool verzorgen drie kunstvakdocenten dit schooljaar ieder acht gastlessen. Het gaat om beeldende kunst, dans en waarschijnlijk (dat moet nog besloten worden) drama. 
“Bij de beeldende lessen werd de klas opgedeeld in willekeurige duo’s, zodat de leerlingen met iemand in contact kwamen die wat verder van ze afstond. Op die manier leerden ze samenwerken, overleggen en complimentjes geven”, vertelt Marieke. 

Meerwaarde

De NPO-gelden zorgen ervoor dat je in de klas veel meer kunt doen, merkt Marieke. “Dingen die we belangrijk vinden, maar die door de drukte van het lesprogramma vaak in de verdrukking komen, daar is nu tijd voor. Zo leren kinderen muziek en beeldende vorming waarderen. Ze maken iets samen en kunnen trots zijn op het resultaat.”
Roelinka ziet de NPO-gelden niet alleen als een financiële aanvulling, maar ook als een mogelijkheid om te ontdekken wat de meerwaarde van cultuureducatie voor een school is. “Ze moeten dat zelf ervaren. Daarmee hopen we dat scholen kunst en cultuur meer structureel gaan inzetten. ” 

Koppelen aan Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK)

Om daar stappen in te maken, probeert Cultuurkust de ideeën van scholen voor de NPO-gelden zoveel mogelijk te koppelen aan de CMK-plannen. Dat doen zij tijdens de routegesprekken, een onderdeel van het CMK-traject, waarbij Cultuurkust met een school aan tafel zit. Maar ook tijdens de culturele commissies, bijeenkomsten met icc’ers van verschillende scholen.
“Het mooiste is als het extra geld wordt ingezet voor zaken waar de school toch al de nadruk op wil leggen. Dus niet dat je opeens iets met muziek wilt doen, terwijl je in je CMK-plan niets over muziek hebt staan.”
Marieke gaat binnenkort met Cultuurkust aan tafel voor een routegesprek. Dit is de derde stap binnen de Route Cultuureducatie, de Gelderse werkwijze binnen CMK. 
“Ik weet nog niet precies hoe dat gaat verlopen. Ik ben heel benieuwd. We hebben het instrument EVI ingevuld (dit is de tweede stap binnen de Route Cultuureducatie) en gaan nu een plan opstellen voor de komende jaren zodat kunst en cultuur op onze school gecontinueerd en geborgd kan worden.” 

Geen losse flodders

De NPO-gelden zijn beschikbaar voor twee jaar. Hoe kan een school blijvend investeren in cultuureducatie?
Roelinka hoopt in de eerste plaats dat de projecten die nu worden opgezet geen losse flodders zijn. “Scholen hoeven niet dezelfde bedragen als nu te gaan besteden, maar het zou mooi zijn als kunst en cultuur een grotere plek krijgt op school en onderdeel wordt van het lesprogramma.”  

Resultaat

Wat precies het effect van de NPO-gelden is, valt nog niet helemaal te zeggen.
“Daarvoor is het geld nog te kort beschikbaar”, zegt Roelinka. “Dat zal moeten blijken, maar ik ben ervan overtuigd dat kunst en cultuur een goed middel is om de sociaal-emotionele achterstand in te halen.”
Marieke ziet al resultaat van de gastlessen. “Het werkt door in de sfeer van de groep. De kinderen zijn vrolijker en ze vinden nieuwe maatjes. Dit heeft ook weer effect op de andere schoolvakken.”
Ook geeft het haar de kans om leerlingen individueel te begeleiden. “Ik kan tijdens een gastles vragen stellen aan een leerling en motiveren.” 

Iets nieuws in de school

Marieke raadt andere scholen aan om het geld in te zetten voor kunst en cultuur. “Ik heb het idee dat de focus vaak ligt bij gym en dat het minder bekend is dat je ook iets met cultuureducatie kunt doen. Met gym zet je in op iets wat er al is, met cultuureducatie breng je iets nieuws in de school. Onze kinderen zijn heel enthousiast.”
Roelinka geeft als tip aan andere cultuurpunten om de NPO-gelden te koppelen aan datgene waar een school al mee bezig is, zoals het Kunstmenu, CMK of Méér Muziek in de Klas. “En als een school een idee heeft waar ze het geld aan willen besteden, bevraag dan goed waarom juist daaraan, zodat het doel en de visie op de voorgrond komt.”

Topics

Kennisbank Onderwijs
Joanne Bobbink

Contact

Joanne Bobbink

Als adviseur bij Cultuur Oost zet ik graag mijn regionale en praktijkervaring in.

Stel een vraag