Pcbs De Parel in ’t Harde integreert cultuureducatie in schoolvisie

We willen kinderen verantwoordelijk maken voor hun eigen leerproces

“Ik wil dat dit een school is waar ik mijn eigen kind aan kan toevertrouwen.” Aan het woord is Jos van Dijk, sinds drie jaar directeur van groeischool De Parel. Met 320 leerlingen heeft hij de helft van het aantal kinderen in ’t Harde, de andere drie scholen delen de tweede helft. Dus blijkbaar zit ’t met dat vertrouwen wel goed. Jos van Dijk is zelf projectleider van het CMK-project Procesgericht werken. Een project dat helemaal uit de koker van de school zelf komt. Het gaat over visie, over ruimte en vertrouwen.

DP3_2376DanielleCorbijn-2

Schoolleider Jos van Dijk van De Parel.

Cultuuronderwijs met focus op het proces

“Tot voor kort werkte onze school erg productgericht. We beoordeelden kinderen vooral op het eindresultaat, zowel bij cultuurproducten als in de zaakvakken. We wilden onze focus deels verleggen en meer procesgericht gaan werken. Onze uitdaging is om de komende jaren het (cultuur)onderwijs zo in te richten, dat vaardigheden van kinderen meer ontwikkeld worden.

Wij willen rijk cultuuronderwijs bieden met de focus op het proces. Met regie van de kinderen op eigen leerdoelen. We willen hun vaardigheden inzichtelijk maken, meten en beoordelen. Dit doen we met cultuureducatie en wereldoriëntatieonderwijs (aardrijkskunde, geschiedenis, natuur en verkeer). De grootste uitdaging bij de omschakeling naar procesgericht werken is de mindset van de leerkrachten. We zijn een eind op weg.”

Ons project gaat over procesgericht werken, niet zozeer over kunst en cultuur. Cultuureducatie past daarin.

De school heeft ondersteuning bij dit project van Karin Kotte, adviseur kunsteducatie. Zij begeleidt het team bij de verandering naar procesgerichte didactiek. Zij heeft twee trainingen gegeven om de aanpak uit te leggen, er is geoefend in lessen en nu komt zij af en toe naar de klas om feedback te geven aan de leerkrachten. Jos van Dijk: “’Het begint bij verwondering’, zegt Karin zo mooi. Zij zet de leerkrachten aan het schetsen vanuit de vraag wat hen verwondert. Wat mij nu zo aanspreekt in de hele aanpak is met name het reflecteren daarop. Met elkaar in het team en samen met Karin. We zoeken naar de balans tussen productgericht werken en de vrije expressie. De input van de leerkracht laten balanceren met de creativiteit en de leerwens van het kind. We hebben de procesgerichte didactiek geoefend met geschiedenis, vandaaruit werken we nu via beeldende vorming aan cultuureducatie.”

Procesgerichte didactiek, wat is het?

De leerling onderzoekt de wereld op een creatieve manier. Deze didactiek leert de leerlingen om geen genoegen te nemen met het eerste antwoord dat ze vinden of bedenken, maar dat ze meerdere mogelijkheden uitproberen, autonoom denken, buiten het kader durven gaan en onderbouwde keuzes maken. Het doorlopen van een proces is geen doel op zich. Het zorgt voor betekenisgeving aan de onderwijsleerstof, betrokkenheid en eigenaarschap van leren. En het biedt een kader waarin ieders talenten op een natuurlijk wijze zichtbaar worden. (Kijk voor meer info op de website van Karin Kotte)

DP3_2338DanielleCorbijn

De boom van 7 gewoonten als leidraad.

School met een visie

De ontwikkeling naar procesgericht werken past in een nog groter geheel, de onderwijskundige visie van Pcbs De Parel. De school werkt volgens het zeven-stappen-principe voor effectief leiderschap van Stephen Covey. In het onderwijs heet het The leader in me met als visualisatie ‘De boom van 7 gewoonten’. Het is een pedagogische leerlijn gericht op persoonlijke groei en relaties met anderen. Deze blijkt uitstekend te passen bij de protestants-christelijke identiteit. Leerkrachten zijn zich continu bewust van de vraag: waar kunnen we nu verantwoording aan kinderen geven?

Jos van Dijk: “Iedereen wil dit wel, maar soms is het nog zoeken naar het hoe. Onze tweeledige basishouding – het in contact zijn met het kind en het willen reflecteren op ons eigen functioneren –  geeft de ruimte en het vertrouwen om ons doel te bereiken. Als team hebben we besloten dat we kinderen verantwoordelijk willen maken voor hun eigen leerproces.Een manier om dit te doen is kinderen meer eigen ruimte geven in hoe ze tot iets komen. Dit kan zowel groei van hun kennis als een concreet cultuurproduct zijn. We zien het belang om met kinderen in gesprek te zijn over hun ontwikkeling. Dat doen we in vertrouwen.”

DP3_2406DanielleCorbijn

De kinderen van groep 7 met leerkracht Jeanet Heideveld werken aan het thema 80-jaar oorlog. Ze leren op een onderzoekende manier.

Het project is voor ons geslaagd als kinderen vrij zijn hun eigen eindproduct te ontwikkelen, de leerkracht hierbij coachend aanwezig is en er voornamelijk op het proces wordt geëvalueerd en soms ook beoordeeld.

DP3_2395DanielleCorbijn

Onderzoeksvragen om op gang te komen. Op leskaarten staat vervolgens wat ze kunnen doen. Alle kinderen hebben een laptop. Ze mogen zelfstandig in duo’s een presentatie voorbereiden.

tekst: Jeannette Eygenraam
foto’s: Danielle Corbijn

Francien Simons

Door

Francien Simons

Kunst en cultuur verrijken de kijk op het leven. Dat gun ik iedereen, en daarom zet ik me er zo graag voor in.

Stel een vraag